سازمان منطقه آزاد چابهار

امروزه بخش قابل توجهي از اقتصاد جهاني بر روي مناطق آزاد شكل گرفته است، در ايران نيز مناطق آزاد و ويژه اقتصادي با توجه به كاركردهاي جهاني، نيازها و فرصت‌هاي كشور با هدف دست‌يابي به صادرات، توسعه مراكز دانشگاهي،‌ انتقال تكنولوژي و پروژه‌هاي زير ساختي و جذب سرمايه‌گذاري ايجاد شده‌اند و بر اين اساس افزايش ارتباطات با مناطق آزاد و بازارهاي جهاني و نيز توسعه زير ساخت‌ها در دولت نهم و دهم مورد تاكيد قرار گرفته است.
انديشه ايجاد منطقه آزاد چابهار نخستين بار در سال 1363 شكل گرفت، در مطالعات توسعه محور شرق، از منطقه آزاد چابهار به عنوان كانوني براي توسعه منطقه‌اي سخن به ميان آمده است و در چارچوب استراتژي خروج از بحران شرق كشور مي‌بايست بر فعاليت‌هاي تجاري متمركز گردد.
اهداف ايجاد منطقه آزاد چابهار بر اين اساس تنظيم شد؛ ايجاد فرصت‌هاي اشتغال و درآمد براي مردم كشور به ويژه استان سيستان و بلوچستان، كسب درآمدهاي خالص ارزي از طريق توسعه صادرات صنعتي وتجارت ترانزيت، جلب سرمايه‌گذار خارجي و سرمايه ايرانيان مقيم خارج از كشور به فعاليت‌هاي منطقه آزاد، انتقال تكنولوژي توليد در فعاليت‌هاي صنعتي و مهارت، مديريت و بازاريابي در فعاليت‌هاي صنعتي وتجاري.
در ابتدا بايد اشاره كرد كه با توجه به اهداف ملي و قابليت‌هاي منطقه‌اي چابهار و به دليل تاثير بسزايي كه مي‌تواند در توسعه مالي و فرا ملي داشته باشد و مشابه ديگر مناطق آزاد كشور لذا بايد، اهداف اين مناطق را يك بار ديگر تعريف و بازنگري كرد.
(مزيت)
از مزيت‌هاي ويژه وانحصاري منطقه آزاد چابهار مي‌توان به موقعيت جغرافيايي آن اشاره نمود كه بهترين نقطه اتصال كريدورهاي شمال- جنوب و شرق به غرب است و همچنين مجاور بدون اين منطقه با اقيانوس هند با دسترسي به بيش از 45 كشور جهان كه جمعيتي بالغ بر 45 درصد جمعيت جهان را در خود جاي داده است و خارج بودن از تنگه هرمز منطقه خليج فارس است.اولويت‌هاي اين مناطق تامين امكانات و زيرساخت‌‌ها، تسريع در امور زير بنايي، عمراني، رشد توسعه اقتصادي، سرمايه‌گذاري و افزايش درآمد عمومي، ايجاد اشتغال سالم و مولد، تنظيم بازار كار و كالا، حضور در بازارهاي جهاني و منطقه‌اي،توليد و صادرات است كه در جهت رسيدن به اهداف مناطق آزاد از سوي دولت‌ها مي‌بايست مورد توجه جدي قرار بگيرد.
دولت با تقويت نقش حمايتي و تامين امكانات زيربنايي در مناطق آزاد به ويژه منطقه آزاد چابهار مي‌تواند تمايل سرمايه‌گذاران و كارآفرينان داخلي و خارجي در جهت سرمايه‌گذاري را افزايش دهد.
منطقه آزاد چابهار به دليل مزيت‌هايي كه ذكر شد به خصوص پتانسيل‌ مناسب براي ترانزيت كالا از كشورهاي مختلف از طريق آبهاي آزاد و درياي عمان به كشورهاي آسياي ميانه و افغانستان و پاكستان وعراق در خروج از اقتصاد نفت نقش بسيار مهمي مي‌تواند داشته باشد و در سال‌هاي اخير به علت افزايش سطح مصرف داخلي و نياز بيشتر به انرژي خروج از اقتصاد نفتي بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته است.
توجه به توليد كالاها با كيفيت، به كارگيري سرمايه‌هاي داخلي و خارجي، استفاده از فناوري‌هاي جديد در صنايع و مشاغل توليدي و افزايش بهره‌وري نيروي انساني از طريق ارتقاء مهارت‌هاي فردي و گروهي از آن جمله است.
درآمد نفتي بايد صرفا به منظور بالا بردن ظرفيت‌هاي توليدي و زيربنايي كشور مورد استفاده قرار گيرد.
يكي از راهكارهاي موجود در مورد پيشگيري از صرف درآمدهاي نفتي درامور غير زيربنايي، فراهم نمودن زمينه سرمايه‌گذاري بخش خصوصي و استفاده از اهرم‌هاي تشويقي براي توسعه صادرات غير نفتي است.
و در اين خصوص ايجاد نظام اداري كارآمد و حذف برخي از تشريفات غير ضرور و زايد و كاهش زمان لازم براي انجام مراحل اداري درجهت اخذ مجوزهاي سرمايه‌گذاري و ايجاد تسهيلات گمركي پيشرفته از عوامل موثر جذب سرمايه‌گذار به منطقه آزاد چابهار محسوب مي‌شود.
آنچه مسلم است اين كه با توجه به ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي منطقه آزاد چابهار و دستيابي و تحقق اهداف از پيش تعيين شده علاوه بر حمايت دولت و ديگر دستگاه‌هاي اجرائي بايد به نكاتي از جمله نقش و جايگاه منطقه‌اي و ملي و بين‌المللي چابهار در حال حاضر در خصوص تحولات اقتصاد جهاني در فرآيند توسعه توجه شود و نقاط ضعف و قوت آن شناسايي در اجرا تقويت و حمايت شود و چالش‌ها وموانع آن نيز بر طرف گردد.
ايجاد راه‌هاي ارتباطي و زير ساخت‌هاي لازم آن شامل راه‌هاي زميني، راه‌آهن، راه‌هاي دريايي و هوايي مي‌تواند چابهار را در صحنه‌هاي اقتصاد بين‌المللي به عنوان قطب ترانزيتي مطرح كند.
در يك ديدگاه توسعه محوري اتصال خط لوله گاز پر ظرفيت براي احداث واحدهاي صنعتي و توليدي در تمامي بخش‌هاي مستعد در منطقه آزاد چابهار براي استقرار صنايع يك ضرورت انكارناپذير است و موجبات بيشتر جذب سرمايه‌گذاري را فراهم خواهد كرد.
امروزه تكنولوژي نوين ارتباطي و اتصال به شبكه‌هاي ارتباطات صوتي و تصويري و مخابراتي و IT با پهناي باند بسيار وسيع و پرظرفيت در حوزه بازرگاني، تجارت و ترانزيت زمينه كار و تلاش و سرمايه‌گذاري را افزايش داده و امكانات بسيار مطلوبي را براي معرفي و تبليغات كالا و خدمات در اختيار صاحبان كالا و خدمات قرار مي‌دهند.
منطقه آزاد چابهار به دليل پتانسيل‌هاي بسيار مناسب در جهت سرمايه‌گذاري و ترانزيت كالا و حتي برخورداري از فرصت‌هاي گردشگري و جاذبه‌هاي مختلف تاريخي و طبيعي بيش از هر نقطه ديگر نيازمند گسترش تكنولوژي‌هاي نوين ارتباطي و مخابراتي است تا به موقع بتواند صحنه‌هاي رقابتي خود را در بين ديگر مناطق آزادايران و جهان مطرح كند.
اميد است با آغاز به كار دولت دهم و مديريت مهندس بقايي در امور مناطق آزاد ويژه اقتصادي و اهميت جذب سرمايه‌گذاري و تامين امكانات و زير ساخت‌ها، شاهد رشد و شكوفايي مناطق آزاد و ويژه اقتصادي به ويژه منطقه آزاد چابهار باشيم.

منبع خبر: روزنامه تفاهم